Manoeuvreerlogica: de box in, sluizen passeren, onbekende havens invaren op de motor

Je ligt voor de sluis van Kornwerderzand. Om je heen krioelt het van de jachtjes. Op de twee schepen voor je staan schippers die met veel motorgeweld in de weg blijven liggen. De sluisdeuren gaan open en er moeten twee driemasters en een diep geladen containerschip tussendoor. Je zoekt een oplossing ... zucht, wat zal je blij zijn als dit goed gaat!
Je bent geen beginner meer, maar dit soort situaties heb je nooit iets over geleerd. Je zou meer oplossingen willen hebben, waar je niet over na hoeft te denken, zodat niemand door heeft dat het ingewikkeld, moeilijk of spannend is. En zodat jij denkt: kom maar op, ik zie ernaar uit.
Manoeuvreerlogica heb ik pas ontdekt toen ik al 15 jaar beroepsmatig voer, op platbodems van 10 tot 28 meter, met mijn vader mee op een vrachtschip van 42 meter en als sleepbootschipper met een gekoppeld ponton van 1200 ton door de Kostverlorenvaart van Amsterdam.
Manoeuvreerlogica leer je niet op 'de zeilschool', waar je misschien zelf vroeger les gaf. Het gaat voorbij het Klein Vaarbewijs. Ik zie het in geen enkel boek staan. Manoeuvreerlogica is de basis voor moeilijkere manoeuvres omdat het ook werkt als:
Aartjan (Lemsteraak 12 m) : "Manoeuvreerlogica hoef je niet te onthouden of over na te denken. Daar is ook helemaal geen tijd voor. Laatst deed ik ineens een manoeuvre die ik vroeger nooit zou hebben gedaan. Ik hoefde het gelukkig aan niemand uit te leggen want ik snapte het zelf niet helemaal. Maar ik wist wat mijn schip ging doen, dat was wel handig want ik was nooit eerder in die haven geweest."
Er zijn drie dingen nodig om elke manoeuvre te varen alsof je het al jaren zo doet.
Manoeuvreerlogica zorgt voor een geslaagde aanlegmanoeuvre in een onverwacht smalle box. Maar dat is niet het enige:
Op de momenten dat je niet wilt twijfelen bij sluizen en bruggen, in de zomerdrukte:
Deze Jaartraining over Manoeuvreerlogica is niet voor iedereen.
Dat is bewust zo. Je hebt er niet zoveel aan als:
In de Jaartraining stapt er geen instructeur op je schip. Dat doen we bewust. Bij ons leer je elke vaardag één cruciale eigenschap van je schip. Je hoeft niet de hele dag te oefenen, dat doe je in 10 minuten. Daarna heb je vrij. Want het nieuwe moet bezinken. Zo bouw je op onbewust niveau een nieuw fundament, waar je in elke manoeuvre plezier van hebt.
Ik heb meer dan 25 jaar les gegeven en dat was geweldig. Maar wat ik zag: je kunt in één dag niet alles over dragen wat ik in 35 jaar verzameld heb. Ik heb het geprobeerd maar het werkt niet, je kunt het niet in 1 lesdag proppen. Want dat weet je de volgende dag natuurlijk niet meer. Je hebt eigenlijk nog meer ballast verzameld.
Het is veel slimmer om elke dag een cruciale stap te zetten. En niet afhankelijk te zijn van de instructeur die meestal net niet kan als jij wilt varen. Je hebt een schip, je hebt tijd en de moed om nieuwe dingen te leren. Dan kunnen we van start.
In de training leren we je ook hoe je alles kunt leren zonder instructeur naast je. Je hoeft geen spannende dingen te doen die je niet durft. We beginnen met Implementatiedagen, waarop je één manoeuvre tot op je onbewuste niveau eigen maakt.
Dan zie je gelijk hoe het werkt, dat je die instructeur eigenlijk helemaal niet nodig hebt. Je bent tenslotte geen beginner meer. Zo bouw je gelijk op waar jij altijd op terug kunt vallen.
Je vaart op je eigen schip. We kijken samen wat je schip doet. Je krijgt direct feedback, je leert op onbewust niveau wat je veel eerder had willen weten.
Je bent welkom met je eigen schip. We werken veel met:
Omdat het schepen zijn die groot en zwaar zijn en erom vragen om goed te manoeuvreren.
|
![]() |
|
Jaartraining 'Manoeuvreerlogica'
|
De technieken die je leert in de ScheepsWijs Jaartraining ontdek je niet als autodidact of op een 'gewone' zeilschool. We hebben ze verzameld uit de beroepsvaart en in meer dan 25 jaar training geven op Lemsteraken, platbodems, klassieke zeiljachten en grote motorschepen.
De technieken zijn tegendraads en lijken soms eerst onlogisch. Daarom oefen je elke specifieke, professionele manoeuvreertechniek met je eigen schip, zodat je zeker weet dat het met jouw schip ook werkt.
Thema's als:
Na zo'n dag vlieg je elke havenmanoeuvre anders aan. De nieuwe vaardigheid zit in je onbewuste opgeslagen. Je kunt er altijd op terugvallen, wat er ook gebeurt. Hij werkt altijd, waar je ook naar toe vaart. Je wordt er 'scheepswijs' van.
Voor vragen ondwereg of in een moeilijk hoekje van de haven is er een online groep, waarin je bijna altijd op de dag zelf tips of feedback krijgt van de trainers en mededeelnemers. Bijvoorbeeld voor een afvaarmanoeuvre waar je een vraag over hebt.
Komt dat wel goed, zonder trainer aan boord?Misschien denk je dat er een instructeur met je mee moet om nieuwe dingen te leren. Dat zijn we nou eenmaal zo gewend. Maar voor watersporters met meer ervaring is dat juist helemaal niet zo goed. Sterker nog: je leert het veel beter als je het zelf moet doen. Er staat niemand tussen jou en het schip in. Dit zeggen de deelnemers erover: |
![]() |
Het beste van twee werelden"Je krijgt heldere instructie zonder dat je er last van hebt dat er iemand aan boord is. Ik heb afgelopen jaar het schip veel beter leren kennen. Ik denk doordat er niks tussen in zit. Tussen jou en je schip." |
|
Effectiever"Ik denk dat het effectiever is dan een aantal lessen aan boord. Omdat je het zelf moet doen." |
![]() |
Al helemaal gewend"Als ik les had genomen met een instructeur aan boord, had ik zelf de stap nog moeten zetten naar alleen varen. Nu was dat geen probleem, ik was er al helemaal aan gewend dat ik het zelf kan. Echt veel beter eigenlijk." |
‘Moet ik dáár aanleggen??'
Heb je net een dag lekker gevaren, vraagt de havenmeester van Ameland of je nog even in dat kleine hoekje in de haven wilt aanleggen. Natuurlijk. Makkie. Maar het waait best pittig! En de haven is overvol. Zucht.
Stel dat je schade maakt. Een kras op andermans schip. Of dat je aan de kluiverboom van het charterschip blijft hangen. Voor het oog van iedereen die al in de haven ligt. De ravage die je dan aanricht ...
Dat maakt je onzeker. Dat voelt je bemanning. Je partner nog het meest, dus die krijgt ook de zenuwen. Dan staat er nog meer druk op en dat maakt je nog onzekerder. Je zou veel meer van het varen genieten als je zo'n onverwachte situatie gewoon aankunt.
Controle over je schip geeft rust
|
Droogvallen volgens mijn eigen planning"Ik zal ophouden jullie te spammen maar wat is dit fantastisch mooi! Voor het eerst droogvallen. Precies volgens mijn eigen planning! Wat is het wad prachtig. Geweldig vaargebied met mooie uitdagingen." |
![]() |
Lastige situaties beter oplossen"Veel feiten staan in boekjes, maar door de training valt 't op zijn plaats. Mijn gereedschapskist is beter gevuld. Met meer vaardigheden voor de motormanoeuvres, dat geeft veel rust en meer zelfverzekerdheid. We kunnen lastige situaties samen beter oplossen, zonder dat dit veel stress geeft. Bijvoorbeeld laatst, het grootzeil dat met veel wind niet naar beneden wilde. Of de kop waait weg met veel wind, enz. Het samen varen wordt erg leuk." Arjen Groen (Deining zeeschouw 'Marie' 10,5 meter) |
Alle trainers zijn opgeleid in de ScheepsWijs-Methode. Ze zijn werkzaam in de beroepsvaart of varen als (internationaal wedstrijdzeiler). De trainers hebben elk hun eigen specialisme.
Denk aan:
"Ik kan het gewoon ...""Omdat ik al tig keer had geprobeerd aan te meren en dan toch telkens bijna een andere boot raakte of bij de verkeerde paal uitkwam, twijfelde ik of ik het ooit zou leren. En achteraf denk ik: ik deed altijd maar wat. Al op de tweede dag van de training heb ik zelf aangelegd. Dat lukte. Dat geeft je een enorm gevoel van 'ik kan het gewoon'." |
"Minder snel paniek""Ik merk dat ik beter kan improviseren. In het begin was het voor mij best wel spannend wanneer Hilda het touw misgooide. Nu gooit ze sneller raak, maar ook als het een keer misgaat, denk ik: ‘Geen probleem.’ Ik corrigeer met een beetje roer en gas en dan heeft ze hem alsnog. Ik voel minder snel paniek. Dat was vorige zomer wel anders." |
Deelname aan de ScheepsWijs Manoeuveerlogica Jaartraining kost € 2495,- euro.
Extra deelnemers op hetzelfde schip kunnen meedoen voor € 995,-.
De bedragen zijn inclusief btw.
Drie waardevolle bonussen voor snelle inschrijvers:
Deelnemers aan de Jaartraining Manoeuvreerlogica krijgen toegang tot de 5 meest gewaardeerde live lessen uit de Jubileumtraining van 2025 over Varen op de Waddenzee.
Live lessen met veiligheidsexperts en een verkeersleider van de Brandaris over belangrijke veiligheidsthema's:
Aanmelden Jaartraining » |
Oriëntatiegesprek aanvragen» |
![]() |
Twee wantijen"We hebben twee wantijen gepasseerd en veel kunnen zeilen. Deze Waddentocht maar 15 minuten de motor gebruikt! We hebben het nu veel meer samen gedaan, dat was voor ons heel belangrijk." |
Geen stress"Twee weken geleden gingen onze kinderen mee, die waren heel lang niet mee geweest. Ze zaten echt te kijken van wat gebeurt hier?! Jij aan het roer, en je vaart zo de box in. En Bert met de lijnen. Geen stress en heel beheerst."
|
![]() |
Droogvallen"Droogvallen bij Paesensrede - Wierumerwad. Vakantie geslaagd!" |
![]() |
Vastlopen"Op de foto liggen we droog bij Schier, bij de EB18A. In de training heb ik geleerd waar we ons zorgen over moeten maken en waar we ontspannen met het tij mee kunnen gaan. We wisten dat er niks aan de hand was, ook niet toen we vastliepen op het Vaarwater van de Zwarte Haan. Twee zeehonden hielden ons zorgvuldig in de gaten. Voorbij het ondiepste deel van het Kimstergat kan het grootzeil er weer bij en met wind en stroom mee naar Harlingen. Zaaalig ... !" Anneke (Cornish Crabber 8,9 meter) |
|
Engelsmanplaat"Van Engelsmanplaat naar Ameland. Een heerlijke vaardag. Volgens planning verlopen en precies op tijd bij het wantij :-) . " |
|
Van Spiekeroog naar Neuharlingersiel"Vandaag zijn we van Spiekeroog naar Neuharlingersiel gevaren en daar liggen we aan een vaste kade. Nu voelen we ons ervaren Wadvaarders. Yes!!" |
|
Concreet"Het contact met Marianne en haar trainers was veel intenser dan ik had verwacht. Het was ook een veel rijker programma dan ik me van te voren kon voorstellen. Het is super concreet." |
|
Stappen maken"Ik zag echt dat Agnes zelfvertrouwen kreeg. En er lol in kreeg. Zo van: 'Nou kijk, ons schip doet wat ik wil'. Dat is mooi. Als dat er eenmaal is kun je stappen maken. En dat is ook gebeurd." |
|
"... heel interessant""We zijn allebei verrast hoeveel nieuws we tegenkomen. Je weet namelijk niet wat je niet weet. We dachten dat we al een heel eind waren, maar er is nog veel meer en dat is heel interessant." |
Marianne beantwoordt veelgestelde vragen vanuit haar ervaringen met de deelnemers. Lees dus nog even verder, misschien herken je iets van de situatie bij jou aan boord. Je krijgt ook een indruk hoe de Jaartraining is ontstaan en waarom we er zo enthousiast over zijn.
Een logische vraag, ik vertel er graag over. In de Jaartraining benutten we een heel andere manier van leren dan je wellicht op andere zeilscholen gewend bent. Bij ons ga je met je eigen schip het water op zonder instructeur. Omdat je elke dag een kleine effectieve stap zet, die je tot op onbewust niveau eigen maakt, krijg je steeds meer vertrouwen in je schip.
Clemens (Lemsteraak 13 m): "Ongelofelijk veel geleerd in één jaar!"
Ja, zeker. Of je nu een Lemsteraak, een kieljacht of een motorschip vaart, de technieken die je leert werken op elk schip. Wanneer ik als sleepbootschipper met een nieuwe 'combinatie' vertrek, pas ik diezelfde principes toe. Binnen een paar minuten moeten we weten wat er nodig is om de haven uit te manoeuvreren. Voor ScheepsWijs heb ik die inzichten uitgewerkt tot praktische stappen, waarmee je veel beter gaat varen. Zonder instructeur, die heb je helemaal niet nodig.
Voordat we de Jaartraining ontwikkelden, gaven we duizenden uren praktijktraining op honderden verschillende schepen, van Lemsteraken tot snelle motorboten. Erg leuk om te doen en iedereen was blij. Maar wat gebeurt er als de instructeur van boord is? Dan moet je het alsnog alleen doen! Lukt die manoeuvre over een week nog steeds, in een andere haven, met hardere wind? Of op een nieuw schip, dat groter en zwaarder is dan je eerste?
Om schippers te helpen de nieuwe vaardigheden door en door eigen te maken, ontwikkelden we een methode waarbij je als schipper niet afhankelijk bent van een instructeur aan boord. Op die manier kun je elke dag een slimme stap zetten. Je bouwt zo meer zelfvertrouwen op. Je weet direct dat je het zelf kunt.
Door alle praktijklessen die we gegeven hebben, weten we waar je tegenaan loopt. De technieken hebben zich de afgelopen jaren bewezen, ze werken ook op jouw schip. Omdat elk schip anders is, kijken we met je mee. Een foto van de situatie is vaak al voldoende om helderheid te krijgen. Door de ervaringen van honderden deelnemers met verschillende schepen is onze aanpak erg betrouwbaar geworden.
Onderdeel van de Jaartraining is een unieke online groep om je vragen te stellen als je ergens tegenaan loopt. De online groep is als een warm bad en één van de meest gewaardeerde onderdelen van de Jaartraining. Omdat iedereen aan het leren is, merk je al snel dat je hier elke vraag kunt stellen. Je krijgt vaak binnen een paar minuten al een reactie. Als je mede-cursisten meedenken leer je het soms sneller dan van de trainers. De trainers zijn er ook en die denken ook mee natuurlijk.
De Jaartraining is niet geschikt voor absolute beginners. Voorwaarde voor je deelname is dat je schip technisch gezien goed voor elkaar is en dat je met 'normaal weer' zelf de haven in en uit kunt varen met je schip.
Dat is heel makkelijk te herkennen. Ben je beginner of moet je nog veel praktische dingen over je schip ontdekken? Dat gaat sneller met een instructeur die jouw schip goed kent. Dan komt er een moment dat de tips van de instructeur niet meer zoveel toevoegen en nog sterker: dat je het soms niet eens bent met de instructeur. Dat is een belangrijk signaal. Nu is het beter als er niemand meer tussen jou en het schip in staat. Jij en je schip. Dat is confronterend maar ook enorm leerzaam.
Wanneer je begint met varen, bouw je in een razend tempo je vaardigheid op. Je leercurve kent geen grenzen. Als je meer ervaring krijgt, vertraagt het leren op een gegeven moment. Je blijft op een soort van acceptabel niveau hangen, terwijl je dat helemaal niet van plan was. Wat je tot nu toe deed, brengt geen verbetering meer. Dat is heel logisch, er is nu iets anders nodig dan een theorieles, een boek of een dag les op je eigen schip. Dan zit je hier goed. Voor je het weet, leer je weer als een speer.
Dat ligt eraan. Mag de lat hoger? Is het tijd voor beproefde technieken die schippers in de beroepsvaart ook gebruiken? Wil je manoeuvreren op de vierkante centimeter, vrienden worden met drift en stroomverzet en de beste beslissing nemen in noodsituaties? We gaan je niks afleren, je krijgt méér opties. En je gaat je eigen stijl ontdekken en versterken. Als je dat wilt, ben je welkom. Als je tevreden bent met hoe het nu gaat, ga je waarschijnlijk niet veel doen met de training en kun je je goeie geld beter in iets anders steken zoals het spaarpotje voor de boegschroef, de KNRM of je (klein-)kinderen.
Wanneer je begint met varen, bouw je in een razend tempo je vaardigheid op. Je leercurve kent geen grenzen. Echter, als je meer ervaring krijgt, vertraagt het leren op een gegeven moment. Je blijft op een bepaald niveau hangen, terwijl je dat helemaal niet van plan was. Er is iets anders nodig dan een theorieles, een boek of een dag les op je eigen schip. Je bent niet meer alleen op zoek naar kennis maar naar het toepassen van de kennis. Als je hier verschijnselen van herkent, kan de Jaartraining je helpen weer versnelling aan te brengen.
De lessen zijn online, je hoeft nergens heen. Het maakt niet uit in welke wereldhaven je ligt, zo lang je redelijk internet hebt, kun je de lessen volgen. De live lessen zijn samen met de andere deelnemers, zodat je die ook leert kennen.
Dat is geen probleem. Alle live lessen worden opgenomen en kun je later terugkijken, zo vaak je wilt. Je krijgt daarover bericht van het ScheepsWijs Videoteam.
Het is geen theorie-cursus: de training werkt alleen als je echt gaat varen. Natuurlijk bepaal je zelf hoeveel tijd je erin steekt. De opdrachten zijn kort en effectief: 10 minuten per vaardag is genoeg om voortgang te boeken. Je hoeft niet elk weekend het water op en je vaarplannen kunnen blijven zoals ze zijn. De kracht zit in kleine, gerichte stappen die minder tijd kosten dan 's zomers een ijsje kopen.
Nee, wij gaven al les zonder mee te varen voordat de epidemie losbarstte. We wilden graag meer en langer contact hebben met de deelnemers dan alleen die ene dag aan boord. Doordat we online werken is het mogelijk regelmatig contact te hebben, zodat je niet alles in één dag hoeft te leren.
Onze deelnemers varen met schepen tussen de 7 en 40 meter. Van catamarans, tot zeiljachten en motorschepen. Het vaargebied varieert van de rivieren, de Waddenzee, de Noordzee tot wereldwijd. In verhouding vaart een groot deel van de deelnemers met een platbodemschip. Ongeveer één op de drie. Platbodemschepen zijn zwaarder dan kieljachten en vragen om de juiste manoeuvre en een goed team om ontspannen te varen.
De training is extra leerzaam als je samen meedoet. Dat is de wet van 'als iedereen leert, leert iedereen twee keer zoveel'. Je kiest je eigen doelen dus het is niet erg als jullie begin-niveau verschillend is. Als je samen meedoet is er ook tijd om als team perfect op elkaar ingespeeld te raken.
Elke schipper moet zijn bemanning opleiden. Dus dat hoort er helemaal bij. De essentie van de training is dat je leert hoe je met weinig moeite moeilijke vaardigheden kan leren. Als je dat begrijpt, heb je daar zelf profijt van én kun je anderen ook beter helpen.
Dat is heel eenvoudig: als je denkt dat het niet gaat werken, werkt het niet. Deelnemers die het water op gaan en de opdrachten doen, zijn verbaasd hoe snel ze vooruitgaan. Loop je toch ergens vast? We laten je niet aanmodderen. We kijken met je mee en helpen je verder.
Ja, dat zit er dik in! Onze trainers varen zowel beroepsmatig als recreatief en weten hoe je moeilijke dingen makkelijk leert. Je krijgt niet alleen vaardigheid, maar ook plezier en vertrouwen in je schip. Het geluk komt ook van de andere deelnemers. Je leert andere enthousiaste watersporters kennen die allemaal aan het leren zijn. Die uitwisseling maakt de ervaring extra waardevol.
Oeiii ... de bakker moet vroeg op en het vloerkleed kan blijven liggen?
Heb je vragen of twijfels? Vind je het fijn om even te overleggen of deze training wel geschikt is voor jou?
Vraag hier een kort gesprekje aan.
|
HisWa Rai - Zeiltheater |
Varen Doe je Samen |
Maandblad 'Spiegel der Zeilvaart' publiceert sinds 2005 praktijktips van ScheepsWijs. |
Maandblad Zeilen |
| Print |
© 2005 / ScheepsWijs
